Bademcik taşları, bademciklerin yüzeyindeki doğal girintilerde, çukurcuklarda (kriptlerde) biriken artıkların zamanla sertleşmesiyle oluşan beyaz–sarı renkli yapılardır. Çoğu zaman zararsızdırlar; ancak ağız kokusu, boğazda yabancı cisim hissi ve tekrarlayan boğaz rahatsızlıklarına yol açabilir.
Bademcik Taşları Nasıl Oluşur?
Bademcikler, bağışıklık sisteminin bir parçasıdır ve yüzeyleri pürüzlüdür. Bu yapı, bazı kişilerde artıkların birikmesine daha elverişlidir. Bademcik taşları gıda artıkları, ölü hücreler (epitel döküntüleri), ağız içerisindeki bakteriler ve tükürükteki mineral tuzlarının bademcikteki çukurcuklarda birikmesi ve zamanla bu birikintilerin kireçlenip, taşlaşması ile oluşurlar. Sık boğaz enfeksiyonu geçirenlerde, kronik bademcik iltihabı olanlarda, ağız hijyeni yetersiz kişilerde, ağızdan soluyanlarda, sigara kullananlarda ve geniz akıntısı olanlarda daha çok görülürler. Büyük bademciklere sahip olmak tek başına hastalık değildir; ancak taş oluşumuna zemin hazırlayabilir.
Bademcik Taşlarının Belirtileri Nelerdir?
Her zaman belirti vermeyebilirler. Belirti varsa en sık geçmeyen ağız kokusu, boğazda takılma veya yabancı cisim hissi, yutkunurken rahatsızlık, aynada bakıldığında bademcik üzerinde beyaz–sarı noktalar, tekrarlayan boğaz ağrısı, kulaklara vuran ağrı (yansıyan ağrı) görülür.
Bademcik Taşları Nasıl Temizlenir?
Evde Uygulanabilecek Güvenli Yöntemler
1-Tuzlu suyla gargara
Ilık tuzlu su, kriptlerdeki yüzeyel birikintilerin gevşemesine yardımcı olabilir.
2-Ağız duşu (düşük basınçla)
Nazik ayarda, doğrudan bademciğe sert temas etmeden kullanılmalıdır.
3-Ağız hijyeninin artırılması
Düzenli diş fırçalama, dil temizliği, alkolsüz ağız gargaraları
Bademcik taşlarını temizlemek için kürdan, metal cisimler veya sert baskı uygulamak kanama ve enfeksiyon riskini artırır.
Evde Yapılmaması Gerekenler
- Sert cisimlerle kazımak
- Bademciği sıkmak
- Tekrarlayan ve travmatik müdahaleler
Bu yöntemler kısa vadede taşı çıkarabilir ancak uzun vadede daha fazla kript derinleşmesine yol açabilir.
Taşlar sık tekrar ediyorsa, ağız kokusu sosyal yaşamı etkiliyorsa, bademciklerde sürekli enfeksiyon varsa, yutma güçlüğü, ağrılı yutma ve tek taraflı şikâyetler eşlik ediyorsa KBB muayenesi gerekir. KBB muayenesi sırasında steril aletlerle güvenli taş temizliği yapılabilir. Kalıcı çözüm ise bademcik ameliyatı (tonsillektomi) ile bademciklerin tamamen alınmasıdır. Bademciklerin tamamen alınmasından sonraki 2 haftalık dönem erişkinlerde çok ağrılıdır ve kanama riski vardır. Bu sebeple gerekli görüldüğünde bademciklerin yüzeyi, taşların birktiği çukurlar (kriptler) radyofrekans ile traşlanabilir, yani kısmi olarak bademciklerin alınması uygulanabilir. Bu şekilde daha az ağrı ve daha düşük kanama riski olur. Ancak bademciklerin tamamen alınmamış olmasına bağlı düşük bir oranda şikayetler devam edebilir.
